تقويم ،خط ، زبان"دين صابئين مندايي

تقويم:

 تقويم مندايي براساس هبوط (تولد)حضرت آدم نوشته شده است سال کبيسه ندارند چراکه براين اعتقادند که خداوند همه چيز را براساس گردش وتکرارخلق نموده وبه همين اساس سالهاي مندايي بايد گردش کنند تا اين دوران حفظ شود ويک روزهم به عقب ياجلوتغييرنکند.


 يک سال مندائي 365 روزاست. هر ماه مندائيان 30 روز است كه در مجموع مي شود 360 و 5  روز ،پنجه كه جزء ايام 12 ماه به شمار نمي آيند (به علت مقدس بودن اين 5 روز).  روزتعطيل رسمي منداييان درطول هفته  يکشنبه است.


عناوين ماههاي مندايي : دولا ، نونا ، امرا ، تورا ، صلعي ، سرطانا ، اريا ، شمبلتا ، قينا ، ارقوا ، هيطا و گديا است.


خط و زبان مندايي:


از 3000 سال پيش از ميلاد مسيح تا 650 م.مساحت سرزمينهايي که مردم به زبان آرامي مندايي سخن مي گفتند از هند تا مصر بود.زبان آرامي در ايران از زمان به سلطنت رسيدن داريوش هخامنش رواج يافت.وسعت کشور در آن زمان از سرزمين مصر تا هند بود و اقوام فراوان و مختلفي در آن زندگي مي کردند که به السنه مختلف و گونه گون سخن مي گفتند.


داريوش دستور داد تا زبان عمومي و واسطه براي اقوام و ملل تابع امپراطوري برگزيده شود و پس از انديشه فراوان از ميان زبانهاي بسيار متداول آن زمان ،زبان آرامي انتخاب شد تا زبان رسمي و دولتي ايران قلمداد شود و همينطور خط آرامي.


دليل اين انتخاب، آساني و کامل بودن آنست که بعدها ساير زبانها از آن پديد آمده و در واقع همان آرامي مندائيست که هرکدام به عنوان زباني مستقل شدند.


از گذشته تاکنون بسياري افراد بدنبال معني واژه صابئين مندائي هستند .عبارت صابئين معاني مختلف دارد،مثلاً دهخدا معناي عربي يا عبري آنرا مي نويسد که البته اين عبارت عربي و عبري نيست!و يا ديگران که معاني سرياني و عبري و... برايش گفته اند که البته معني غير مندايي اصلاً براي اين عبارت درست نيست.


اين اسم را خداوند بر دين حضرت آدم و پيروانش(منداييان) گذاشته و يک کلمه مندايي آراميست،يعني اشخاص تعميد شونده که طبق دستورزبان آرامي جمع کلمه صبا است.و کلمه مندائي جمع مندا يعني شخص عارف و داناست.

 
خط مندائى ازديگرخطهاى سامى زيباترو كاملتراست.هنگام نوشتن خط مندائى حروف صداداروالفباى آن با هم نوشته مى شود. آرامي خطي است که از راست به چپ نوشته مي شود، به خاطر همين خطوط آرامي ديگر از راست به چپ هستند چون از همين آرامي مشتق شده اند.اين خط بدون نقطه و فتونيک است يعني صدا را مي نويسند و حروفش صدادار هستند،به عبارت ديگر نوشته و تلفظش يکيست.

 كتابهاى دينى مندائى،مثل"گنج بزرگ"كه كتاب عظيم مندائيان است،همچنين"هشدارهاى يحيى"كه آموزشهاى يحياى مقدس كه-سعادتمند ورستگارباشد-را دربرمى گيرد،علاوه برآن كتاب نمازهاى سروقت و دعاهاى مندائى تاكيد مى كند وبالاخره كتاب غسل كه آئين وروشهاى غسل تعميد است همچنين "كتاب روح وروان"كه كتاب انسانها وآئين وسنتهاى روحانيت،وكتاب پيمان ازدواج است وبالاخره "كتاب نهاد صورفلكى"ديوان"هزارودوازده پرسش"،"شرح درمورد جسم"،"صواب وخطا،خطا وصواب"، "ديوان اواثر عظيم"،ديوان"سرزمين والاى پادشاهى"همچنين ديگركتابهاى مندائى،همه به خط مندائى نوشته شده اند. كتابهاى مندائى دعاهاى والا وزيبايى را دربردارد.


علاوه برزبان اصلي نوشتارى و گفتاري مندائيان،يك زبان عام هم وجود دارد كه تنها مندائيان خوزستان به آن صحبت مى كنند.اين زبان هم به نسبت خود زيبا وبرجسته است که فقط درشهرهاى استان خوزستان رايج است ومندائيان اين نقاط به اين زبان صحبت مى كنند.مندائيان ديگرمناطق آن را بلد نيستند .


    مندائيان خوزستان به زبان مندائى،همگى مسلط نيستند واين مسئله چهره ى خوبى ندارد.طايفه وخانواده ى چهيلى همگي به اين زبان صحبت مى كنند.كوچك وبزرگ چهيلى ها اين زبان را مى شناسند. روحانى عاليمقام وروحانى آنها از خانواده چهيلى است وآنها تمام آئينهاى مذهبى را براى مردم اجرا مى كنند.


خط مندايي داراي 23 حرف است و از راست به چپ نوشته مي شود و9 حرف آن دوصدايي است؛ خط وزبان مندايي زبان آرامي شرقي است ، منداييان تنها گويشوران زبان آرامي هستند.زبان آرامي زباني است که از زمان حضرت آدم(ع) تا به الان نزد منداييان باقي مانده. آرامي زماني زبان بين الملل خاورميانه بود و در دربارشاهنشاهي ايران براي مکاتبات، ازآن استفاده مي شد،زبان آرامي(مندائي) به زبانهاي آرامي ديگر ،عربي،عبري، سرياني،آکدي،نبطي،انجيلي وفلسطيني شرقي وغربي مشتق مي شود،که اين اشتقاق دليل بر اهميت اين زبان دارد.


در هر امتي و در هر زباني "پروردگار" اسامي مختلف دارد.براي مثال در زبان فارسي خدا که به معني صاحب و مالک است.در زبان عربي کلمه الله يعني بزرگترين، منداييان هم به خداوند حي مي گويند، يعني زنده که يکي از مهمترين ويژگيهاي دين مندايي، همان زنده و زندگاني است که اولين نام هم براي پروردگار است. گويش زبان محلي منداييان ونوشتاريشان به غيرازبعضي کلمات دربقيه باهم يکي است وگويش زبان محلي مانند نوشتاري مندايي است.


درطول تاريخ صابئين مندايي شاهد ظهورمردان وزناني بودند بنام ناصورايي (حافظان دين )  که درمحنتها با درايت خاص خود توانسته اند خط وزبان وکتب ديني را محافظت وبعدازرفع محنت دوباره آنهارا گسترش دهندhttp://sabian.blogfa.com